{"id":195,"date":"2025-07-27T15:55:43","date_gmt":"2025-07-27T15:55:43","guid":{"rendered":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/?p=195"},"modified":"2025-07-27T15:57:50","modified_gmt":"2025-07-27T15:57:50","slug":"czynniki-wplywajace-na-prawidlowy-rozwoj-mowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/2025\/07\/27\/czynniki-wplywajace-na-prawidlowy-rozwoj-mowy\/","title":{"rendered":"Czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na prawid\u0142owy rozw\u00f3j mowy"},"content":{"rendered":"\n

Na prawid\u0142owy og\u00f3lny rozw\u00f3j dziecka wp\u0142ywaj\u0105 czynniki wewn\u0119trzne \u2013 genetyczne,
anatomiczne i neuronalne<\/strong> oraz czynniki zewn\u0119trzne \u2013 spo\u0142eczne, kulturowe i ekonomiczne<\/strong>.
Ich po\u0142\u0105czenie wp\u0142ywa na rozw\u00f3j psychosomatyczny, poznawczy, spo\u0142eczny i j\u0119zykowy
(Porayski-Pomsta, 2023).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Przebieg rozw\u00f3j mowy zale\u017cny jest od wielu czynnik\u00f3w, kt\u00f3rych wsp\u00f3lne dzia\u0142anie
pozwala na prawid\u0142owe powstanie mowy. Rozw\u00f3j mowy chronologicznie sk\u0142ada si\u0119 z
wielu etap\u00f3w, w kt\u00f3rym ju\u017c czasie trwania \u017cycia p\u0142odowego dziecko rozwija podstawowe
umiej\u0119tno\u015bci kt\u00f3re pomog\u0105 w rozwoju funkcji j\u0119zykowych (S\u0105del, Turek, 2018).<\/p>\n\n\n\n

W czasie trwania \u017cycia p\u0142odowego<\/strong> kszta\u0142tuj\u0105 i rozwijaj\u0105 si\u0119 podstawowe narz\u0105du, kt\u00f3re
po narodzinach b\u0119d\u0105 odpowiada\u0142y za odbi\u00f3r i nadanie mowy przez dziecko. Ju\u017c w
pierwszych miesi\u0105cach ci\u0105\u017cy dziecko wykonuje pierwsze \u0107wiczenia oddechowe, fonacyjne
jak i te odpowiadaj\u0105ce za prac\u0119 narz\u0105d\u00f3w artykulacyjnych. P\u0142\u00f3d posiada zdolno\u015bci do
reagowanie na d\u017awi\u0119ki, odr\u00f3\u017cniania g\u0142osu matki oraz pracy jej serca. W czasie \u017cycia
p\u0142odowego, poprzez m\u00f3wienie do dziecka mo\u017cna stwarza\u0107 podstaw\u0119 do rozwoju
element\u00f3w prozodycznych \u2013 rytmu, akcentu, melodii i tonu (S\u0105del, Turek, 2018).

W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych mo\u017cna wymieni\u0107 og\u00f3lny proces dorastania<\/strong>, kt\u00f3ry
szczeg\u00f3\u0142owo opisuje zmiany zachodz\u0105ce w rozwoju fizycznym dziecka. Rozw\u00f3j fizyczny
charakteryzuje si\u0119 tym, \u017ce jest procesem nier\u00f3wnym, podczas kt\u00f3rego jednocze\u015bnie
dochodzi do zmian na wielu p\u0142aszczyznach. Poza widocznymi zmianami, taki jak wzrost
czy waga dochodzi do rozwoju samego szkieletu i uk\u0142adu mi\u0119\u015bniowego (Schaffer D., Kipp
K., 2015).
Dochodzi do rozwoju uk\u0142adu nerwowego oraz rozwoju m\u00f3zgu, kt\u00f3ry w pierwszych
tygodniach \u017cycia ma najbardziej rozwini\u0119te o\u015brodki m\u00f3zgu, odpowiadaj\u0105ce za niezb\u0119dne
funkcje biologiczne, wrodzone odruchy czy stany \u015bwiadomo\u015bci. Wraz z trwaniem \u017cycia
dziecka m\u00f3zgu rozwija struktury takie jak; m\u00f3zgowie i kora m\u00f3zgowa, kt\u00f3re w dalszym
procesie odpowiadaj\u0105 za ruchy cia\u0142a, percepcj\u0119 umys\u0142ow\u0105, uczenie si\u0119 oraz sprawno\u015bci
j\u0119zykowe. Rozw\u00f3j pierwszorz\u0119dowych okolic ruchowych i sensorycznych pozwala na
kontrol\u0119 pierwszych czynno\u015bci motorycznych oraz rozw\u00f3j zmys\u0142\u00f3w \u2013 wzroku, s\u0142uchu,
w\u0119chu i smaku (Schaffer D., Kipp K., 2015). <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Elementem maj\u0105cym znacz\u0105cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j mowy dziecka jest \u015brodowisko w
kt\u00f3rym dziecko przebywa<\/strong>. \u015arodowiskiem tym jest jego najbli\u017csza rodzina, ale tak\u017ce
\u015brodowisko zewn\u0119trzne takie jak przedszkole, szko\u0142a, r\u00f3wie\u015bnicy. Kontakt z otoczeniem
oraz przebywanie w roli nadawcy i odbiory pozwala na kszta\u0142towanie j\u0119zyka oraz mowy
dziecka (S\u0105del, Turek, 2018).
Mo\u017cliwo\u015b\u0107 przebywania w plac\u00f3wkach edukacyjnych ma pozytywny wp\u0142ywa na rozw\u00f3j
mowy u dzieci. Codzienny kontakt z r\u00f3wie\u015bnikami oraz \u015brodowiskiem zewn\u0119trznym
pozwala na przyswajanie mowy w \u0142atwiejszy spos\u00f3b i na szybsze zdobywanie kompetencji
j\u0119zykowych (S\u0105del, Turek, 2018).<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce ka\u017cde dziecko rozwija si\u0119 w spos\u00f3b indywidualny.<\/strong> Badania
monitoruj\u0105ce rozw\u00f3j dzieci, b\u0119d\u0105cych na tym samym poziomie rozwojowym pokazuj\u0105, \u017ce
ka\u017cde z nich mo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnym tempie. Lecz nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce jak najcz\u0119stszy
kontakt ze \u015brodowiskiem wewn\u0119trznych, jak i zewn\u0119trznym b\u0119dzie wp\u0142ywa\u0142 poczytywanie
na og\u00f3\u0142 rozwoju dziecka, w tym ma jego mow\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci j\u0119zykowe (Schaffer D., Kipp
K., 2015).<\/p>\n\n\n\n

Bibliografia:<\/h2>\n\n\n\n
    \n
  • S\u0105dek J., Turek K. Rola logopedy, \u015brodowiska rodzinnego i przedszkolnegow stymulowaniu
    rozwoju mowy dziecka, Studia Pedagogiczne. Problemy spo\u0142eczne, edukacyjne i
    artystyczne 2018, t. 32: 125\u2013135<\/li>\n\n\n\n
  • Schaffer D. R., Kipp K. Psychologia rozwoju od dziecka do doros\u0142o\u015bci Wydawnictwo
    Harmonia, Gda\u0144sk 2015<\/li>\n\n\n\n
  • Porayski-Pomsta J. Nasze dziecko m\u00f3wi Wydawnictwo
    Harmonia, Gda\u0144sk 2023<\/li>\n\n\n\n
  • Porayski-Pomsta J. Zagadnienie periodyzacji rozwoju mowy dziecka UW Logopedia
    1(7)\/2009<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Na prawid\u0142owy og\u00f3lny rozw\u00f3j dziecka wp\u0142ywaj\u0105 czynniki wewn\u0119trzne \u2013 genetyczne,anatomiczne i neuronalne oraz czynniki zewn\u0119trzne \u2013 spo\u0142eczne, kulturowe i ekonomiczne.Ich po\u0142\u0105czenie wp\u0142ywa na rozw\u00f3j psychosomatyczny, poznawczy, spo\u0142eczny i j\u0119zykowy(Porayski-Pomsta, 2023). Przebieg rozw\u00f3j mowy zale\u017cny jest od wielu czynnik\u00f3w, kt\u00f3rych wsp\u00f3lne dzia\u0142aniepozwala na prawid\u0142owe powstanie mowy. Rozw\u00f3j mowy chronologicznie sk\u0142ada si\u0119 zwielu etap\u00f3w, w kt\u00f3rym ju\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":196,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[7,17],"class_list":["post-195","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rozwoj-dziecka","tag-logopeda","tag-rozwoj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=195"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":198,"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions\/198"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/centrummowy.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}